อุตสาหกรรมทุเรียนจีนเริ่มเห็นผลจากการพัฒนาแหล่งปลูกในยูนนานและไห่หนาน หลังผลผลิตเข้าสู่ระยะเชิงพาณิชย์ พร้อมสร้างจุดขายด้วยการปล่อยให้ทุเรียนสุกบนต้น ความสดใหม่ และปริมาณน้ำตาลสูง
ขณะที่ทุเรียนในไห่หนานจำหน่ายได้ถึง 80–140 หยวนต่อกิโลกรัม หรือประมาณ 3 เท่าของทุเรียนนำเข้า สะท้อนความพยายามของจีนในการพัฒนาทุเรียนท้องถิ่นสู่ตลาดระดับบน
ยูนนานและไห่หนานเดินหน้าพัฒนาแหล่งปลูกทุเรียน
สำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ เมืองหนานหนิง เปิดเผยเมื่อวันที่ 18 ตุลาคม 2569 ถึงความคืบหน้าของอุตสาหกรรมการเพาะปลูกทุเรียนในประเทศจีน โดยระบุว่า การทดลองปลูกทุเรียนในมณฑลยูนนานและมณฑลไห่หนาน ซึ่งดำเนินการอย่างต่อเนื่องโดยภาครัฐและผู้ประกอบการท้องถิ่น เริ่มให้ผลผลิตเชิงพาณิชย์ที่ชัดเจนมากขึ้น
พัฒนาการนี้ กำลังสะท้อนความก้าวหน้าของจีนในการนำเทคโนโลยีการเกษตรมาประยุกต์ใช้กับการปลูกทุเรียน ซึ่งเป็นผลไม้ที่มีความต้องการสูงในประเทศ และเป็นสินค้าที่จีนพึ่งพาการนำเข้าจากประเทศผู้ผลิตในกลุ่มประเทศอาเซียนเป็นหลัก
แม้การผลิตทุเรียนของจีนยังอยู่ในระยะเริ่มต้นเมื่อเทียบกับความต้องการบริโภคโดยรวม แต่ความสำเร็จของพื้นที่ปลูกในบางมณฑลเริ่มเปิดโอกาสให้จีนพัฒนารูปแบบการผลิตและสร้างตลาดสำหรับทุเรียนที่ปลูกในประเทศของตนเอง
ยูนนานเผยผลทดสอบทุเรียน น้ำตาลสูงถึง 38.5%
เมื่อเดือนกันยายน 2569 ทางการจีนได้จัดกิจกรรมเก็บเกี่ยวและชิมทุเรียนที่ปลูกในประเทศ ณ ฐานปลูกในอำเภอจินผิงและเมืองจิ่งหง ในเขตปกครองตนเองชนชาติไทสิบสองปันนา มณฑลยูนนาน
รายงานระบุว่า ผลการตรวจวัดคุณภาพทุเรียนจากพื้นที่ดังกล่าวพบปริมาณน้ำตาลอยู่ที่ร้อยละ 32.9–38.5 พร้อมรายงานว่าสามารถให้ผลผลิตต่อต้นในระดับสูง
การพัฒนาพื้นที่ปลูกในยูนนานมีบริษัทผู้เชี่ยวชาญเข้ามาดำเนินการ โดยนำพันธุ์ทุเรียนจากไทย ทั้งหมอนทองและมูซังคิง มาทดลองปลูกและปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมในท้องถิ่น
การนำพันธุ์จากต่างประเทศมาทดลองปลูกเป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาความสามารถในการผลิตทุเรียนภายในจีน โดยมีเป้าหมายให้ได้ผลผลิตที่มีคุณภาพและสามารถตอบสนองความต้องการของตลาดได้
แต่ตัวเลขปริมาณน้ำตาลที่รายงานเป็นผลการตรวจวัดจากพื้นที่ปลูกดังกล่าว ไม่ควรตีความว่าเป็นระดับคุณภาพมาตรฐานของทุเรียนจีนทั้งหมด เนื่องจากคุณภาพผลผลิตยังขึ้นอยู่กับพันธุ์ สภาพแวดล้อม และการจัดการสวนด้วย
ไห่หนานมีพื้นที่ปลูกกว่า 24,400 ไร่ คาดผลผลิตปีนี้ 3,000 ตัน
อีกหนึ่งพื้นที่สำคัญของการพัฒนาทุเรียนจีนคือมณฑลไห่หนาน ซึ่งเริ่มประสบความสำเร็จในการทดลองปลูกเชิงพาณิชย์ตั้งแต่ปี 2562
รายงานระบุว่า ในปี 2569 ไห่หนานมีพื้นที่ปลูกทุเรียนรวมมากกว่า 58,000 หมู่ หรือประมาณ 24,400 ไร่ และคาดว่าจะมีผลผลิตทุเรียนสดออกสู่ตลาดประมาณ 3,000 ตัน
ทุเรียนที่ปลูกในไห่หนานส่วนใหญ่เป็นพันธุ์หมอนทอง ซึ่งเป็นพันธุ์ที่มีบทบาทสำคัญในตลาดส่งออกของไทยเช่นกัน
สิ่งที่น่าสนใจคือ การพัฒนาทุเรียนในไห่หนานไม่ได้มุ่งเน้นเพียงการเพิ่มผลผลิต แต่ยังให้ความสำคัญกับการสร้างจุดขายด้านคุณภาพและความสดใหม่ เพื่อเจาะตลาดผู้บริโภคที่มีกำลังซื้อสูง
ทุเรียนจากพื้นที่ดังกล่าวจำหน่ายในราคาประมาณ 80–140 หยวนต่อกิโลกรัม ซึ่งรายงานระบุว่าสูงกว่าทุเรียนหมอนทองนำเข้าประมาณ 3 เท่า จนได้รับการขนานนามว่าเป็น “ผลไม้ทองคำ” ของภาคเกษตรกรรมไห่หนาน
ราคาดังกล่าวสะท้อนการวางตำแหน่งทุเรียนที่ปลูกในจีนให้เป็นสินค้าพรีเมียม โดยอาศัยทั้งแหล่งผลิตภายในประเทศ ความสดใหม่ และรูปแบบการเก็บเกี่ยวที่แตกต่างจากทุเรียนนำเข้า
สุกบนต้น ส่งถึงผู้บริโภคภายใน 2–3 วัน
จุดเด่นสำคัญที่รายงานกล่าวถึงคือ ความสามารถในการปล่อยให้ทุเรียนสุกบนต้น ก่อนเก็บเกี่ยวและจัดส่งไปยังผู้บริโภคภายในประเทศ
รายงานระบุว่า ทุเรียนจากไห่หนานมีช่วงเก็บเกี่ยวช้ากว่าพื้นที่ผลิตในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ประมาณ 1–2 เดือน และสามารถขนส่งถึงมือผู้บริโภคภายในเวลา 2–3 วัน
การมีแหล่งผลิตอยู่ภายในประเทศช่วยให้ผู้ประกอบการจีนสามารถนำเสนอความสดใหม่เป็นจุดขาย และลดระยะทางในการขนส่งเมื่อเทียบกับทุเรียนนำเข้า
นอกจากนี้ การเก็บเกี่ยวในช่วงเวลาที่แตกต่างจากแหล่งผลิตในอาเซียนยังเป็นปัจจัยที่ช่วยให้ทุเรียนจีนมีโอกาสสร้างพื้นที่ทางการตลาดของตนเอง
อย่างไรก็ตาม การปล่อยให้ทุเรียนสุกบนต้นและการจัดส่งภายในระยะเวลาอันสั้นจำเป็นต้องอาศัยการจัดการเก็บเกี่ยวและระบบขนส่งที่เหมาะสม เพื่อให้ผลผลิตถึงผู้บริโภคในสภาพที่มีคุณภาพตามต้องการ
ผลผลิตยังน้อยเมื่อเทียบกับตลาดจีน แต่มีโอกาสเติบโตในระยะยาว
แม้ทุเรียนในจีนจะมีความก้าวหน้า แต่ปริมาณผลผลิตภายในประเทศยังมีขนาดเล็กเมื่อเทียบกับความต้องการบริโภคทั้งหมด
ในระยะสั้นผลผลิตทุเรียนจีนจะยังมีปริมาณรวมไม่เกิน 10,000 ตัน หรือคิดเป็นสัดส่วนไม่ถึงร้อยละ 0.1 ของปริมาณการบริโภคทั้งหมดในประเทศจีน
ข้อจำกัดสำคัญยังรวมถึงต้นทุนการลงทุนที่สูง และระยะเวลาที่ต้องใช้ในการพัฒนาการผลิตให้มีความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจ
ดังนั้น แม้พื้นที่ปลูกในยูนนานและไห่หนานจะเริ่มแสดงศักยภาพ แต่การเพิ่มพื้นที่เพาะปลูกให้มากขึ้นและการขยายผลผลิตอย่างต่อเนื่องยังเป็นโจทย์สำคัญของอุตสาหกรรมทุเรียนจีน
หากจีนสามารถพัฒนาเทคโนโลยีการเพาะปลูก เพิ่มประสิทธิภาพการผลิต และแก้ไขข้อจำกัดด้านต้นทุนได้สำเร็จ ก็มีโอกาสเพิ่มบทบาทของทุเรียนที่ปลูกในประเทศ โดยเฉพาะตลาดระดับบนที่ผู้บริโภคให้ความสำคัญกับความสดใหม่และคุณภาพของสินค้า
ทุเรียนไทยควรจับตาการเปลี่ยนแปลงของตลาด
สำหรับประเทศไทย ซึ่งเป็นหนึ่งในประเทศผู้ผลิตและส่งออกทุเรียนรายสำคัญของภูมิภาค พัฒนาการของทุเรียนจีนยังไม่ใช่ภัยคุกคามด้านปริมาณในระยะสั้น เนื่องจากผลผลิตภายในจีนยังมีสัดส่วนต่ำมากเมื่อเทียบกับตลาดบริโภคทั้งหมด
แต่การที่ทุเรียนจีนสามารถจำหน่ายในราคาสูงกว่าทุเรียนนำเข้า แสดงให้เห็นว่าตลาดพรีเมียมมีโอกาสสร้างมูลค่าจากความแตกต่างของสินค้า ไม่ได้แข่งขันกันด้วยราคาเพียงอย่างเดียว
ในระยะยาว การติดตามพัฒนาการของทุเรียนจีนจะช่วยให้ผู้ประกอบการไทยประเมินทิศทางการแข่งขันในตลาดจีนได้ชัดเจนขึ้น ทั้งในด้านความต้องการของผู้บริโภค การกำหนดราคาสินค้าพรีเมียม และโอกาสในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่
ทุเรียนจีนยังอยู่ในช่วงเริ่มต้นของการพัฒนาเชิงพาณิชย์ แต่การขยายพื้นที่ปลูกและการสร้างจุดขายด้านความสดใหม่กำลังแสดงให้เห็นถึงความพยายามของจีนในการเพิ่มศักยภาพการผลิตภายในประเทศ ซึ่งเป็นความเคลื่อนไหวที่อุตสาหกรรมทุเรียนอาเซียนควรติดตามอย่างใกล้ชิด
